Mesela Mso kndo 


Heb tineb kesek ji xwed mestir nebu.

Dibejin Zilamek gelk belengaz heb. Nav w Mso kndo bu.

Rojek ji roje xwed got preka xwe : „Harmet wer ar min bika! Em kara xwe ya dexl pakij bikin“

Preka w got: “Berb”, wan dest bi pakijkirin kirin.

Gava wan ew pakij kirin helnek mişka di kuar da dn. Heft elk mişka he zelt tedebun. Hema Mso kndo bez cem klna nivna qeftek xencera a gelk kewin zingargirt j an. Her heft lk mişka bi we qefta xencera kştin. Mso kndo bişt v meranya xwe gelk kubar b, simbel badan got: „Ma qey hin karin hember min bahsa xwe bikin bejin emj merin?“

W ber xwe da nav bajer cem hedada. W got hedada: „Ma un karin xencera min carekdin tj bikin li ser we binivsin: „Xwedy v xencer heft neyar xwe p kştine.“

Hedada got: „Er, em karin tişt t xwaz binin cih“. Wan En wek k w dixwest xencera w tj kirin li ser nivsn: „Xwedy v xencer heft neyar xwe p kştina“.

W xencera xwe kir ber xwe simbel badan bevila xwe qerast di nava bajerda v ser dihat v sery din heta dereng ber xwe da mal bi rya xweda meş.

Bi qedera Xwed li bajarek din gelk mezin dahbak li wan bubu bel. Milet (Gel) bajr mecbr b her meh qzek ji xwe he nezewic bişev jera bikin xank li pex bajer dahbe dihat ew dibir dixwar. Qeder wilo (wisa) dixwest dor giha qza Mr bajer. Qza Mr a gelek bedewb dil Mr gelk bi qza w a bedew veb. W nedixwest dahbe qza w ya gelk bedew h nezewic bxwe. W di zilam ji bajar xwe bir xistin got wan: „herin belk un camrin merxas bibinen k karibin v dahbey bikjin me qza min a bedew ji mirin xelasbikin.

Herdo qasira ber xwe dan oxir pişta xwe dan felek li nava dinyay gerehan. ikas ew gerehan l wan t kes nedn e k karbuna hember dahb şer bikin.

Wek k ji ber da hatya gotin: „Qedera xwed nivsya ben nikarin xera bikin“. Ew Ms Kndo di reda rast hev hatin. Wan silav li hev kirin her yek bi reya xweda meş. Gava ew bihirdin qasirek got edin: „Ma tej ew nivsandina li ser xencera w camer xwend?“ Haval w got: „Na min ne xwend. Ma qey i li ser nivsbu?“ W jra got. Herdo qasira ji hevra gotin: „Ka em mexseda dil xwe ji wra bejin ji w bipirsin, belk ew karib me qza Mr me ji bela dahb xelask“. Herdo carek din wegerehan cem w derd xwe jera gotin. Wan got: em li gelek devara gerahana le heta niha me ti kes merxas ne aciband, l gava em di ber tera bihirdin me ew nivsandina li ser xencera te xwend ku li ser nivsandya „Xwedy v xencer heft neyar xwe p kştina“ em lewma di we bahwerydena k ti merxasek qahreman ancax ti karib me ji bela dahb xelasbik. Gava wan ev gotin jera digotin kfa w gelk hat, senga xwe fereh kir, dest xwe dan ser xencera xwa dinava xweda dikenya. Wan ji w pirsn: Camer ma t karib me ji dahb xelasbik?

Mso kndo got: Ma qey un fiht nakin v pirs ji min kin? Heger ez nikaribim we ji dahbak xelasbikim ma awa nav min Mso kndo ya? Ez w dahbey bi van deste xwe ne kjim ber carek din kesek li v dinyay nebeje min nav te Mso kndoya t heft neyar xwe bi xencerek kştin.  Ma qey hin din li dinyay hena ji min pva k karibin we ji dahbak xelas (azad) bikin?

Kefa herdo qasira gelk hat gotin: Camer Mso kndo em dexl te xwedna bi mera wera me ji w dahbey xelasbika. Bi welleh, tilleh billeh heger tu me kea Mr me ji v bela xerab xelask mr me  w te bik Agt qahreman xwe w te li kelka xwe runne ji we kelk peva dest te kflet carek din bi ava sdar germ nakev.

Mso Kndo: Rasta ez ji berva qahremanim helbet ez karibim we xatna we ji bela dahb we xelaskim. Ax xwez ne ji zarok min preka min buna ez ji vd bi wera bihatima le qisura min megirin ez nikarim sihatek ji zarok xwe  praka xwe xafil bibim, neyar min zanibin ez ne li malim w bn w ser wan hemika jkin. Ka ji kerema xwe r bidin min ez bilzim. we ez gelk sebirandim ku dijmin pe hisehabin k ez ney li malim, niha wan mala min xerakirya koka min ji dinyay qelandya cira min ji jyan tefandya. Heger xwed qismet min ji dinyay qutnekirib belk ez bigihem zarok xwe bi saxt.

Qasir got: T xema mexwa! Em niha bi tera ben em rajin zarok te prekate em bi hevra birkevin ta em bigihin xatna ma ber k dahbe we bixwe.

Kfa Mso Kndo gelk ji v jeker hat ew bi hevra n mala w. Gava ew gihan gn iqas malek k mezin gelek milet teda li bahevb herd Qasira ji hevra di gotin ev mala wya. Herd ji xwera li ser v jek bi şetr di lstin. Heta ew gihan pex gnd ku mal hew man biten xank mirişka li peşya wan xweya dikir. Dware Xanik ji hery kevira bun ban wi li ser end stn dar a riz bu. Zedey derk be dergeh ti cam anj ql ku şewqa roj karbuya tera bid hundur w nebun, ji lewma gava merov di hunduruda runist bua kes nizanb roja anj şeva.

Mso Kndo da pşya herdo mehwan xwe ber xwe rast da w xank. Qasira li hevd heşandin l wan bahwernekir k mala merxasek wek w di xank mirişka deya. Gawa ew gihan hewş celebek zarok ji xen derket berbi wanva Bezn, cil wan zerzil, ling wan (py wan) xwas ji ser tilihe ling wan hata bigehe ser my por ser wan kesek tiştek ji gemar (qirj) kifş nakir. Dil wan s gopal lda ji hevra gotin: Me top lda, l belk qedera me evb. Em li her ar aly dinyay gerehan me tikes ned ji xeyn w. Ji dvla em vala carek din vegerihin em wi bi xwera bibin, hek ew Dahb bikuj em ji dahb xelasbibin hek dahb ew zarok w xwarin hing em ji w xelasbibin.“

Gava Mso Kndo mesel ji hermeta xwer got we li ser xweda got: „Ez di bext tedema ti di bext xwedda me mek ti bela. Dahban we me hemika bixwen bizr me  we ji dinyay biqelihe.“ ikas w lav lav ji w kir t are j nekir.

Qasira zarok w preka w siwar kirin ber xwe dan Bajr.

Mr tevl xulam xwe milt bajr derketina ser bana bi drbna li reye dora bajer heşnin ji ber k ew roja talb divb ew evar xatn bibin xank px bajer ji bona k dahbe we ji xwera bib.

Gava ew gihan px bajer qrn ji kfa wanra bi bajr ket milet bi dahol zirna şirehan peşya wan.

Ber k ew gelek wext bi hevra bibiherin roj ber ava. Mr ji Mso Kndo pirs ka ew i hact şervany ji wan xwaz. Mso Kndo got Mr:  “Mr min ma qey ti fihet nak ve pirs ji mink? Ez Mso Kndo ma mi heft neyar xwe bi ve qefta xencera kstin han wilo ez Dahb j bikjim l bel ez dil te nahlim ti bixwaz ti kar tivingeke bin deyn wed, ez hawce nabim le hima ber ew li wirbe. Wan tera w hact şervany (Tiving, xencer, şr tr kevan) jer peyda kirin.

Mr got: „ heger ti bixwaz ber zarok te dya xwe li cem mibin heta sib ti bi wanva b“. Her iqas kefa preka w ji v şreta Mr ra di hatj Mso Kndo nehişt got: „Ma ez karim kflet xwe bi ten li derin xerb bihelim? Ez rabim wan li cem te bihelim xlamin ji ete dost neyar mibin bebextna bi mer bikin belana binin ser wan ez bajr piştra lux bikim ez rureş bibin li dar v dinyay. Xelk we bejin min: ti uy ji bona ti wan ji mirin xelasbike te ew bi dest xwe qelandin. Na wella ez li kubim gereka ewj li cem mibin.“

Wan Mso Kndo kuflet w birin cem avayy gotin dahb we şev b v mal. Milt bajr ew kirin avayy der li ber wan daran her kes mala xwe dergeh dery li ber mal hewş xwe heta ji wan hat as kirin, ji bona ti kes ti tişt niakaribin ji rex derva vekin.

Roj ava bajar b dengb, meriv bahwerdikir k ev bajar xerabeya, t kes le nina.

Mso Kndo kulfet xwe di hindrda li benda Dahb diman. Zarok he z razan (nivyan) ji ber k ew belangaz gelk betil (rawistya) bun. Le bel ji tirsa xew bi av Mso Kndo nakev preka wj bi wra şyara.

Dem giha dor nv şev dinya li Mso Kndo bub taristan, dil w sgopal l dixist. Carek xerp xerpek dengek k h kes guhdar nekirb  ji derva hat.bi v dengra qren bi Mso Kdo ket got: “e e e e ew haaaaat k mimimimin bixwe.” Heman w lihef kişan ser xwe xwe di binda veşart. Preka w got: „Min ti veşart. Ma qey min negot em narin? Mi zanbu te ser me bike belana.“

We lihef ji ser w avt got: „Ka rab serxwe wek mra min zarok xwe biparza.“

Bi v gotina w carek din deng ji derva hat qren bi Mso Kndo ket w dixest xwe di bin zaroken xweda hiln. Her iqas preka w di nav w dida l feda neker qerem camr Mso kndo l şikestin ew ji tirsa ji xwar bahnda rihil.

Dahb ji aly derva li dev der dixebit k w vek bikev hindur jibona ew karib xelata xwe bixw.

Preka Mso Kndo fehm kir k zilam w ji tirsa nikar wan biparz hema we rahişt ekek bi texmn ber w da dev der k deng dahb j dihat w ling ek kişand. Bi deng ekra qren bi dahb ket ew b dengb. Heta fereca ber sibh xew bi, cav wan neket ew be deng hishisn l ti deng hed nehat wan bahwerkir k dahb hat kştin. Preka Moso Kndo got w: „ka rab ser xwe. Ma min ti veşartya? Ti nabn k bya sibeh deng hej ji dahb nehatya t her ber dev der biheş (binihera) ka i li wed heya.“

Heyba, keng camr Mso Kndo ceger k k her ber dev der. Preka w mecburma k her biheşn. Gava we bi dilek bitirs der vekir bahla xe day k termek bi aceb li ber dev der radaya. K xwed li cem xwe li hev bn ti avd nikarin betal bikin. Ber ek li nahbera herd av dahb ketib ew di cihda mirib.

Preka Mso Kdo got w: „ka rab her mizgn bid Mr bej w min dahb kuştya, l ti bahsa min meka!“

Hej Mso Kndo ji tirsa ne werab ji hindir derkev. Preka w lihef bi ser w dakir heta ew ji mal derxst hen ew bi lez bez cem Mr mizgn da w.

Kefa Mr ji v mizgna xer ra gelk hat heman bi r ket k ew w dahb k b hijmar ke wan xwaribn bibn. Bi wra tişt bajer bi re ket ber xwedan cem Dahb. Mr got: „Mso Kndo ka t bid peşya min ta em herin w bibnin.“ 

Mso Kndo got: „Mr min ez bi enya te bav tekim ez ji nv şevva li w heyşnim (meyzekim) dil min je dixeys lewma ez hew xwazim w carek din bibnim.“

Xelk Bajer bi Mrva şirehan cem kelax dahb her yek dixwest w bibn bi ten Mso Kndo jitirsa nedixwest tevl wan bib w dahb bi av xwe ned.

Mr ji v gav peda ew kir egt xwe her gava k dijmin w bixwestina erşa bibin ser w di got. „qey xwed ji wan standya, heger ez Mso Kndo berdim wan ew keř wan di kor wanva derx.“ 

Dem gelek hindik bi ser wanva bihirden diz helimn bajar wan ew ann ber telankirin. Dikandara her iqas dev dikan xwe var asdikirin ew sibeh vekirbn mal wan ne tedebn. Wan ti ar ji xwera nedn k xwe biparzin. Wan gilih xwe li cem Mr bajer kir gotin: “Mr m, heger ti arak ji mera nebn em ji mecbr dikan xwe bigirin.”

Mr wan carek din bi agt xwe Mso kndo şewir got ka em awa bajar xwe ji van diza biparezin. Wan qirar da k Mso kndo li wan bib cass gava ew ben nav Bajer ew wan bigir ciz bik. Wan mala Mso Kndo kir Malek k ew di w bahwery debun k diz we bişev di ber w mal ra ben nav Bajr. Her iqas Preka Mso Kndo hember v yek derketj ti are ji zilam xwe nekir. Feqr mecbr ma k ewj v yek qebul bik.

Evar bi ser wanda hat dinya heyv bireşa tarya. Bi şev meza Mso Kndo hat dixwest her mezk l bel ji tirsa newerab bi ten derkev ji derva. (Ber tualet av di hindirada nebn lewma xelk gnd bajara ji mevcbr ji derva di pişta ht dwarda xwe rihet dikirin)

Preka Camer Mso Kndo mecbrma k bi wir derkev derva ta ew karib xwe rihet bik. Mso Kndo di ser gda hergav ber xwe dida der dor xwe got: „aaaha wela şev şeva dizaya.“ Hing preka w ji w qehir hema ew li wed hişt got: „Dey li virba! Belk xwedeya hin ben te bikjin anji ti ji tirsa bimir ta ez zarok xwe ji bela t xelasbibin.“ Ew ket hindir der li ber zilam xwe girt. Mso Kndo kir nekir we der ji wr venekir. Dinya li Mso Kndo tengb ji tirsa hev zanb bi kuva her anj xwe li kd hiln. iqas devera k ew ketye carek din ji tirsa ew je derket jixwera digot: „Diz min awil di virda bibnin.“ Carek ber w ket nava yak tar k di nava wda gelek Heywan ber hebn. W ti der ned k karib xwe teda hiln. Hima darek bilind ji xwera d ew u ser w. Gava ew li ser dar ji tirsa dirihil dizj dinava yra dihatin k ben nav bajr.

Bi qedera Xwedra k ew kar tişta li cem xwe li hevbn ek. Berazek hat li bin dar sekin. Gava Mso Kndo ew li bin dar d paq (ok) w rihiln dest w ji tirsa hew gly dare zemkirin ew ket ser pişta berz ayn wek k merov li hespek suwarbib ewj li berez suwar b xwe bi pira sty wva zem kir. Beraz reben ku ji tirsa hew zanb i bik hima ber xwe da nava y bez. Ew tevl Mso Kndo rast (qay) Diza hatin. Gava Diza beraz dn k zilamek li pişta w siwara bahwerkirin k Melkemot hat wan. Ew li cem xwe ketin we bahwerye ku ji ber ew dizin bi dizya xwe niheqy li xelk kin xwed j ev bele şandya wan ta ew rihe wan bi beraza bistne. Hima wan ek xwe awtin ber xwedan nav bajr kirin hawar. Xelk Bajer li hawara wan derketin gotin: „We xera n kina i qewim?“ Wan got: „Em dizin hing me gneh kirina xwed melkemot şand m. Ew li berazek suwarbb şr qetl di dest wdeb rast hat m mej bazda li we kir hawar. Em di bext wedena me xelaskin! em Mal we hamy he zedetir carek din bidin we.“

Gava wan ev gotin gotin hema Mso Kndo li ser pişta  berz swar ket nav wan carek din di nava yeda wunda b. Qren bi diza ket gotin: „Ha ew me got vaya.“

Mr emirda k diza bigirin wan bavjin zindan.

Mso Kndo li ser pişta berez ma heta k dest w qerimn ew ji xwera ket erd. Beraz reben ji behta tahba hew li w b xwed di nava yda wunda b. Mso Kndo li wed ma heta k qerem w carek din hatin ber w karb br xwe bid mala xwe. Qat hayj w ji tofana w qahremanya go kirib neb. Gava ew giha ber bajr milet bi Mrva şirehan pşya w ew hilgirtin ser mil xwe ann dwanxana Mr.

Carekdin ew xelatkirin. Mso Kndo b aceb di nava dinyayda. Nav deng w li dinyay bela b.

Mrekdin k ji qahremanya xwe gelk qaylb di xwest Mso Kndo biceribn tevl leşker xwe ber xweda bajar Mso Kndo l dima qasir şandin cem w gotin: „Ez tem şer t Mr te hek min n kştin hing ez bibim Mr herem Agt her bi nav deng.“

Mso Kndo Mr xwe mecbr man go kar bar xwe ji şeř dijmin xwera bikin.

Mso Kndo got: „Mrmin ka ti xwe aciz meka ez bi ten hem beşya dijmina ez hingi keř wan di kor wanva derxim.“

Her iqas ev yek li xweşya Mr nehatj mecbr ma go daxwaza Hegt xwe qebl bik.

Mso Kndo ber xwe da nava yay as k di we bahwerdeb k dijmin we ji wirva ben şeř dijmin. Ew iqas bi nava yda hewqas tirs ket dil w dinya li ber aw w dihat. Qurm dara kevr biten li ber av w bun wek leşkera w ji xwera şeř bi wanra dikir. Hew zanb ilo bik hima carek darek bilind ji xwera d ser w. Gava dijmin w di nava yra dihatin şrek j ji ber wan direv rast hat bin dara k Mso Kndo xwe li ser we da hilanb. K xwed tişta lihev bne. Gava w şr li bin dar d dsa ji tirsa paq w rihiln dest w hew gly dar zem kirin ew ket bin dar ser pişta şr li w suwarb. Hima w wek reflex (behimd xwe) pira sty şr bi herd desta zemkir. Şr reben k hew zanb i bik hima ber xwe da nava y rev. iqas ew Mso kndo neket erd. Cark bi qedera xwed şr rast ber xwe da leşker dijmin w berbi wanva rev. Gava ew ket nava wan wan halo kirin k Mso Kndo li şr siwara hew zanbn bi kva birevn. Her yek ek xwe bi derekeva avtin ji xwera her yek ji wan bi derekva bez.

Ew teslm bn Mr bahwerkir k ti qahreman ji Mso kndo mestir nina.

Mso kndo dsa li ser pişta şr ma heta k ew dsa qerim dest w hew karbun pira şr zembikin. Ew ket erd şr rebenj ji xwera binava yva rev. Pişt k carek din qerem w hatin ber w vegereha carekdin Bajr. Dsa gel bajr bi Mr xweva go li benda w bn şirehan pşya w ji kef- qahremanya wra kf şahyak giran li dar xistin.

Heger ew nemiribin hej kef şahya wan li dara.

Rahmet li d bav xwendevan ghdara.

 

Niviskar:  Ferhun Kurt 

 

 


 

 rok Mesel bi Kurd 


Kure ku Bave xwe aveti


  Mesela dize bajare halaba mira


  Mesela Muso kundo


    Se zilame belengaz


   Bahlul heft sala xeberneda


  Bahlul u cinare xwe 


  Bahlul u hezimata Xelife u wezire wi


  Bahlul u xelat


 

rok:

 

  Tschiroka revi u kew


  Tschiroka revi u kiso


     Tschiroka reviye i be aqil


  Tschiroka scher gur u revi  


 
Top
Niviskar:  Ferhun Kurt 

 

Die chronologische Geschichte einer leiderprobten, kleinen Religionsgemeinschaft

 

 

 


Einfuehrung des Autors


Einleitung


Kapitel Eins


Kapitel Zwei


Kapitel Drei


Kapitel Vier


Anhang