REWŞA ŞRA ILK (LK-K.T.) BECNEW.


 

Şerefxan Btls (ji eşra Rojkya ye (11: 18) bi esl xwe zdi ye. zdiyn ji eşra Rojk ya hj li Ermenstan Gurcsatn dimnin) di kitaba xwe de bahsa eşrn li Heskf -Hesenkf ku di w wext de xwed nav deng bne dike, dibje: "Szde eşiret qebleyn giring li naveya Hesenkf hene: Aşt, Mihalb, Mihran, Becnew, Şeqaq, sturk, Kurdl Mezin, Kurdl Piuk, Reşan, Kişk, Cilk, Xendeq, Suhan Bidyan (1:191).

 

Bi dtina min, ji xwe baş xwan ye ku, hing di w wext de j gelek ji wan szde eşrn hatine binavkirin (sturk, Reşan, Cilk, Xendeq Suhan) yn zdiyan bne hinek ji wan vga hj hene.

 

Nimne:

 

3 - EM BIRNIN LI REWŞA ŞRA ILK (LK-K.T.) BECNEW.

 

Şerefxan dibje: „Kurd hem ji Becn Bextin t zann ku ev herd birayn zarokn Fermanweriyn Cizr ne. Di zeman van herdu birayan de, li ser hukumeta Cezr dbend ket navbera wan…..“ (Şerefname, 1 rpel:196)

 

Seyday Cgerxwn di Tarxa Kurdstan (rpel:198-199 ) de dibje:

 „Herwek hin dibjin, Kurd hem ji Becn Bextin. Ew, ko dibjin Kurd ji cinane agehdariyn xwe ji vir sitandine bi ewt guhaztine.

 

Becin (Bacin), şreke Kurde, li Tor hetta ro j rnştne meriv ji wan re dibjin zdiyn Bacin. Bacin bi xwe şikeftin wran bajarek hna heye, ko jre dibjin Becnexwr, di nav şra Hevrika de ye b gumane, ku Becnewr, bajar Becna, Becnewiya ye Mihemed Emn Zek Beg, wezr navdar dibje, Becnew, Becnawe, Basinawe. L, bi rast BACINE. Ji ber ku gundn bi „ba“ gelek di hindama Heskf de peyda dibin. Bagas, Balan, Batş, Basyat, Bacin. rpel:198-199

 

awa „Qizilbaş ketin Kurdistan, Becnew bne hevalbendn wan di keleha Heskf de as bn. ewa ji vir t xuyakirin, hindama Tor di dest Bacin (Becnew) yan de b.“ (2 rpel:199“. 

Di zargotinn me de j li ser zdiyn Bacin (Tor) ilk (lk) yan we t gotin:

lkyan ji du heremn zdiyan re t gotin:

1- zdiyn Tor.

2 - zdiyn Qlika (ol- anj zdiyn Qela Dasika),

ZDIYN LI TOR:

zdiyn v herem li derdora Mrdn, li Midyad Kercews diman.

Warn zdiyn li Tor:

zdiyn li Tor, heta van saln dawiy di navbera van gundan de dijiyan: Gava ku mirov ji gund Bacin derkeve ber bi rojhilat ve bie gund Quzr, Xrb Pbinr, Biz, Badib, Kwex ji vir j cardin were Bacin.


Hinek navn eşrn zdiyan ku li Tor diman niha j hene ev in:

Botoka, Heloka (Eynoka), Misurka (Musurka-Musuka-Musana), Nasirk, Bahcol, Mala Teyr, Dekşor, Zeynik (Zeyna), Şeroka, omerka (wga kesn zdi ne mane), Şivqet, Simoka, Salhkan, Hewrk (eşreke Kurdi ye ne ten zdi ne her wisa Xaparz Musilman j hene), Bot w.d.

Hinek navn gundn zdiyan ku li Tor diman evin:

Bacin

Kefnas

Taqa

Sifel

Baqk

Kwex

Xerabya

Badib (Fileh zdi)

Biz

Koan

Xirb Pebinr

Biznka

Cefan

Mizzex        (Gnde Şifqeta)

Xirb Hrka

Bizziy

Cixsan

Nemrdan

Xirb Reş

Qban

Dnwan

Qbika

Xirb Xelo

Hevindeka

Kasiya

Qudb

Yucan

Gozik

Ji bo ev navn gundn zdiyan yn bi Kurd, ji vir weha de j bne kufşkirin wenda nebin, min navn gundan yn bi Tirk ne nivsandiye. -„

ZDIYN LI QLIKA (OL)

Ber ew li derdora Cizr, Silop heta van demn daw j li derdora Nsaybn diman

Warn zdiyn li Qulika:

Gava mirov li ser snor Tirk Suriy; ji gund Haclo derkeve here Şamax, ji vir here Geliy Pra (Mezr), ji vir here Rebena Bagilş (Kwex), ji vir here Bahmin, ji vir here Ewş hete Badb, ji vir j here Brgurya Bagok, here Qesra Belek cardin vegere were Haclo. Ev hereman warn zdiyn Qulika bn.

Eşrn zdiyn Qlikan ku hina hene:

Şx Berhok, Bahcol, Kelikan (Behminm, vş, Mihok, Kwex), Dasikan (Ber li bstşeş gundan hebn pr wan ji binemala Pr Eli ye), Hewr (eşreke Kurdi ye, ne ten zdi her wisa Xaparz Musilman j hene), Seydok .w.d.


Navn hinek gundn zdiyn ku li herma oliyan diman evin:

Ahclo

Mitwana Jor

Geliy Kel

Şahrata

Bamil

Mitwana Xwar

Geliy Pra

Şekrn

Baqurdan

Geliy Sora

Pelaş

Şemq

Bazar

Hebnat

Plme

Şşaniya (Ewta) jorn

Berhok

Kemna

Qesira Belek

Şşaniya (Ewta) xarn

Bzdana

Kengelok

Qubika

Til (Ziwing)

Birguriya

Kirş

Qulika

Xanika Şxan

Drp

Xast

Kunar

Slwan

Efs

Mezr

Swiltik

Xirb Cinat

ln

Mezrya Rebena

Spwaniya Gel

Xirb Rem

Evş (Avşn)

Mişawil

Tell

Xirbik

Fisqn

Temeling

Zirqa

 

Ji bo ev navn gundn zdiyan yn bi Kurd, ji vir weha de j bne kufşkirin wenda nebin, min navn gundan yn bi Tirk ne nivsandiye.

Ji ewqas gundan, ro end kesn zdi ten di gund Mezr de mane.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Top
Niviskar:  Ferhun Kurt

 

Die chronologische Geschichte einer leiderprobten, kleinen Religionsgemeinschaft

 

 

 


Einfuehrung des Autors


Einleitung


Kapitel Eins


Kapitel Zwei


Kapitel Drei


Kapitel Vier


Anhang